Technologia 4K, czyli (między innymi) obsługa rozdzielczości 3840×2160, to zdecydowanie przyszłość gier wideo. Przy tak dużej gęstości pikseli obraz generowany przez kartę graficzną jest niezwykle „gładki” niemal całkowicie eliminując „schodki” widoczne na zwykłych monitorach HD. Niestety, wszystko wskazuje na to, że jest to raczej przyszłość dość odległa.

Modnym jest rozmawianie o 4K w kontekście gier PC i tego co można przy jego pomocy osiągnąć. Niestety, rzeczywistość rysuje dużo mniej kolorowy obrazek. Według danych Google Analytics, na każde 100 000 unikatowych IP odwiedzających arhn.eu przypada średnio JEDNA OSOBA z ekranem 4K. To oznacza wśród naszej widowni penetrację na poziomie 0,001%. Jedna tysięczna procenta widzów arhn.eu odwiedza nasz serwis wyposażona w monitor Ultra HD. Co więcej, zaskakująco słabo prezentuje się też liczba posiadaczy ekranów full HD. Tylko co piąty odwiedzający nasz serwis jest członkiem elitarnego klubu ejczdi master rejs.

4K jest więc przyszłością. ODLEGŁĄ przyszłością.

A mimo to arhn.eu zawsze innowacją stało. Gdy Youtube dominowała treść w 480p my publikowaliśmy materiały w 720, a potem 1080p. Pamiętam, że w tych wczesnych dniach istnienia serwisu często powracającym pytaniem było „na co to wam? przecież nikt tego HD nie ogląda”. Prawda, wtedy nikt nie oglądał nas w HD, ale technologia nie stoi w miejscu. Dziś 720p (i coraz częściej 1080p) staje się „podstawową” rozdzielczością dla internetowego wideo. W tych rozdzielczościach ogląda nas ponad 90% widzów. I to dzięki temu, że już wtedy patrzyliśmy w przyszłość, nasi widzowie mogą dziś wrócić do naszych starszych materiałów i wciąż delektować się wysoką jakością obrazu.

Tworzymy w większości materiały, które się nie przeterminowują – ważnym jest więc, by mogły przetrwać próbę czasu. Następnym krokiem tej ewolucji powinno być więc 4K. Nie ważne ile osób ogląda materiały w tym formacie dziś – ważne, że w przyszłości ludzie będą mogli do niego wrócić i cieszyć się nimi w natywnej jakości.

Nie mogłem więc przepuścić okazji na wypróbowanie nowych technologii. Wraz z aktualizacją sprzętu na potrzeby GTA V i Wiedźmina 3 zdecydowałem więc potestować to mityczne 4K. 😉

Wnioski są w zasadzie trzy:

1. Każda gra 3D z automatu wygląda lepiej w 4K.

To wyjaśniliśmy sobie już wcześniej. Większość współczesnych gier działa niezależnie od rozdzielczości i może się bez problemu uruchomić w 4K bez instalowania dodatkowych łatek. Dzięki większej rozdzielczości krawędzie obiektów są dużo gładsze nawet w starych grach przez co prezentują się one po prostu ładniej.

GTA Vice City 1080p vs 4K
GTA Vice City 1080p vs 4K

Ciężko opisać różnicę między 1080p, a 4K bez dostępu do ekranu 4K podobnie jak trudno byłoby pokazać 1080p na monitorze 640×480 z lat 90. 🙂 Ale uproszczonym przykładem może być powyższy obrazek. Spoglądając na krawędzie taksówki, szczególnie w okolicach świateł wyraźnie widać ładniej wygładzone krawędzie wozu. „Smukłości” rzucają się w oczy jeszcze bardziej na niebieskim garniturze Cama Jonesa.

Dla zainteresowanych: pełnowymiarowy screenshot w 4K dostępny jest tutaj. Przy oglądaniu go na monitorze 1080p przy 100% zbliżeniu zauważymy, że… ząbki są przecież bardzo widoczne! Dlaczego nie są widoczne na powyższym porównaniu? Ano, należy pamiętać bowiem, że oglądając obraz 4K na ekranie o mniejszej rozdzielczości oglądamy go w powiększeniu! Jeśli zeskalujemy go do wymiarów naszego monitora (w tym wypadku 1080p) zobaczymy, że ząbki również stają się mniejsze. Ma to sens, prawda? 😉

GTA 4 w 4K prezentuje się znakomicie. Aby "zasymulować" efekt 4K na swoim monitorze, otwórz grafikę w nowej zakładce, wciśnij F11 by przejść w tryb pełnoekranowy i klinij obrazek tak, by wypełnił cały ekran. Jeśli w twojej przeglądarce aktywne są odpowiednie filtry, screenshot zeskaluje się ładnie do rozmiaru monitora.
GTA 4 w 4K prezentuje się znakomicie. Aby „zasymulować” efekt 4K na swoim monitorze, otwórz grafikę w nowej zakładce, wciśnij F11 by przejść w tryb pełnoekranowy i klinij obrazek tak, by wypełnił cały ekran. Jeśli w twojej przeglądarce aktywne są odpowiednie filtry, screenshot zeskaluje się ładnie do rozmiaru monitora.

2. W 4K nie pogramy jeszcze przez bardzo długo.

Nie dlatego, że 4K nie jest jeszcze popularne. Dlatego, że 4K jest w tym momencie niemal nieosiągalne. W tej rozdzielczości pogramy na współczesnym sprzęcie w gry, które mają na karku kilka lat – mój 970 pozwala na (stosunkowo) płynne 4K w 60fps/30fps w Diablo 3, GTA IV czy Starcraft 2. Współczesne gry jednak zwyczajnie klatkują. Tomb Raider w 4K to szalone 17 klatek na sekundę. Dobicie do 30fps w 4K w większości teraźniejszych gier (nie mówiąc o przyszłych!) wymagałoby instalacji SLI w cenie minimum 3000 zł za same karty graficzne. I to do grania w dzisiejsze gry bez gwarancji, że za rok nie trzeba będzie sprzętu silniejszego.

3. Granie w 4K to pół biedy…

Nawet zakładając, że zagramy w 4K… nagrywanie materiału wideo na potrzeby arhn.eu to już zupełnie inna bajka. Prosty test zderzył mnie boleśnie z rzeczywistością – płynne przechwytywanie obrazu wymagałoby kolejnej drogiej inwestycji. Próba przechwycenia obrazu w 4K za pomocą procesora spaliło na panewce. Aplikacja odmówiła posłuszeństwa rejestrując średnio 1-2 klatki na sekundę ostrzegając jednocześnie o braku zasobów. Z pomocą przyszła karta graficzna. Przełączenie enkodera na wspieranego GPU Nvidia NVENC pozwoliło na rejestrowanie obrazu w całkiem płynnym 30fps. Problem? Nagrywałem 12-letnie GTA Vice City. Nagranie udało się (i możecie je zobaczyć poniżej) tylko dlatego, że karta graficzna nie była zbytnio obciążona i mogła przechwycić obraz. Każda nowsza gra prawdopodobnie nie dałaby sprzętowi chwili wytchnienia uniemożliwiając nagrywanie. Jedynym sensownym sposobem na obejście tego problemu byłoby prawdopodobnie zakupienie zewnętrznej karty do przechwytywania wideo w 4K, ale te potrafią kosztować nawet parę tysięcy złotych. Jest to więc dla nas opcja na razie niedostępna.

Co to wszystko znaczy?

Że 4K to na razie marzenie szaleńca, a przechwałki graniem w tej rozdzielczości w najnowsze produkcje domeną co najwyżej milionerów. Rzeczywistość każe nam niestety przypuszczać, że 4K nie zagości na arhn.eu w najbliższym czasie. Nie tylko brakuje w sektorze konsumenckim sprzętu w ludzkiej cenie, by takie nagrywanie umożliwić, ale również widzów, którzy mogliby takie wideo oglądać. Nie oznacza to jednak, że porzucamy marzenie o Ultra HD. Będę w miarę możliwości stale monitorował świeże technologie i gdy tylko pojawi się okazja do zaimplementowania wideo w kosmicznych rozdzielczościach, możecie mieć pewność, że będziemy tam niezależnie od tego ile osób będzie mogło skorzystać z tej funkcji dzisiaj. Nie po to z nadzieją spoglądamy w przyszłość, by zaprzątać sobie głowę tym co dzieje się teraz. 😉

PS. Obsługę wideo w 4K komplikuje również samo Youtube, które prezentuje materiały wysokiej rozdzielczości w żenującej jakości obrazu. 720p na Youtube wygląda marnie, 1080p koszmarnie… 4K to nowy poziom nędzy. 😉

Aktualizacja: W ostatnich miesiącach wiele się zmieniło. Youtube zmieniło kodeki, którymi prezentuje obraz i materiały we wszystkich rozdzielczościach prezentują się teraz dużo ładniej.

arhn.eu w 4K?
Tagi:    
  • Kacper

    W 100% się z Tobą zgadzam ? Raczej nie zapatrujesz się w grę w 4k w Gta V bo w 100% GTX 970 sobie nie poradzi ? Jaką specyfikację sprzętową posiadasz z wyjątkiem karty graficznej ?

    • Dark_Archon

      Hej, w tym momencie pracuję na

      Intel i7-4770K
      16GB Ram 2x8GB Corsair
      nVidia GTX 970
      Plextor PX-128M5S SSD

      Myślę o jeszcze kilku usprawnieniach do systemu i podkręceniu komponentów, ale na ten moment taka konfiguracja sprawdza się znakomicie.

      • Kacper

        Dzięki za odpowiedź. Wszystko z najwyższej półki szczególnie ssd. Procesor najmocniejszy na tą podstawkę. Zawsze można coś wycisnąć zoc.

      • Mateusz „Pi?” Kołodziej

        Wow, tyle dinarów. *.* Marzenie…

      • matticitt

        Zacny piec

      • A czemu nie i7-4790K? Pytam z ciekawości, bo ja niedawno modernizowałem sprzęt i zdecydowałem się na ten (i7-4790K) procesor, który choć nieznacznie droższy, to jest to już Devil Canyon co pociąga za sobą kilka korzyści – od szybszych zegarów, po niższą temperaturę rdzenia (a co za tym idzie ciszej pracujące chłodzenie). Ponad to bez problemu podkręcił się do 4,7GHz na wszystkich rdzeniach.

        • Dark_Archon

          Nie kupiłem i7-4790K, bo jak kupowałem i7-4770K to jeszcze nie istniał. 😉

  • Kamil

    Tak co do 3. podpunktu, synchronizacja pionowa jak była ustawiona w grze i panelu Nvidia, jeśli mógłbym spytać? 😀 Ostatnio próbowałem przejść sobie jeszcze raz VC i napotkałem różne problemy z odświeżaniem.

  • Guest

    Arszą, jaka karta do przechwytywania obrazu, jest wystarczająca aby płynnie produkować filmy o tej rozdzielczości bez zbędnego obciążania sprzętu.

  • Mateusz „Pi?” Kołodziej

    Jaką kartę masz na myśli, która jest warta kupę hajsów i poza horyzontem normalnego konsumenta?

    • Dark_Archon

      Żadną. Wątpię, żeby na rynku była karta która umożliwia granie w 4K. W tym momencie nie widzę opcji oprócz zakupu kilku mocniejszych kart i spięcia ich w SLI.

      • Nie ma obecnie na rynku kart graficznych pozwalających na płynną rozgrywkę w 4K.
        Nie chcę tu wrzucać linka, aby nie reklamować, ale jak ktoś chce, to mogę podesłać link do stosownego testu, który ukazał się na łamach naszego portalu.

        • matticitt

          Troszkę bardziej szczegółowo by się przydało. Zależy w jakiej grze, zależy przy jakich ustawieniach.

          • Wydawało mi się, że rozmowa jest o nowych grach, czyli np. Watch_Dogs, Far Cry 4, Assassin’s Creed: Unity, Tomb Raider, itd.
            I mówię o wysokich lub najwyższych ustawieniach jakości. Kupno karty graficznej i monitora do 4K, a granie na niskich ustawieniach, aby mieć choćby płynne 30fps to chyba nienajlepszy pomysł.
            Do w miarę normalnej rozgrywki na dosć wysokich ustawieniach minimum to 2 karty w wyższej półki takie jak Nvidia GeForce 970 lub 980.

        • Dark_Archon

          Postuj, nie krępuj się. 🙂

          • Zatem proszę: http://pclab.pl/art59415.html
            Test jednej, dwóch i trzech kart z obu obozów z rozdzielczościach WQHD i 4K 🙂

          • Zapomniałem jeszcze dodać, że nie sama liczba klatek na sekundę, ale i płynność ich generowania ma znaczenie. Tu warto również wspomnieć o G-Sync, a pierwsze monitory 4K z G-Sync pojawiają się powoli na rynku. Technologia ta sama w sobie jednak nijak nie pomoże przy małej liczbie klatek, ale obraz jest znacznie płynniejszy przy wyższej, choć nie sięgającej 60fps.

        • ThEKoKSuS

          A dwa Titany Z w SLI?

          • Titan Z to konstrukcja z dwoma GPU. Dwie takie karty oczywiście dadzą dobry rezultat, ale cena…

          • ThEKoKSuS

            Myślałem, że arhn.eu stać na wszystko! (zobacz: kolekcja gier, konsole, sprzęt)

          • Wiele osób czerpie przyjemność z grania na konsoli, nie na komputerze. Od wkłada kartridż, płytę, czy pobiera i gra. Nie myśli o sprzęcie, „czy pójdzie na tym Crysis”, o ustawieniach i wyciskaniu granic możliwości ze sprzętu i ustawień na specyficznych konfiguracjach.
            Sądzę, że Arhon się do tej grupy zalicza (ale tego nie wiem), a i jeśli nie zależy mu na max detalach w 144Hz, czy na 4K, to i tak kompresja Youtube tak mocno popsuje jakość wideo, że nie ma sensu taka inwestycja patrząc od strony właśnie materiałów wideo.

          • ThEKoKSuS

            Rozumiem. Dzięki

  • matticitt

    Fajny tekst ale wydaje mi się, że na samym początku jest błąd. Piszesz że tylko 1/5 osób odwiedzających Arhn.eu ma ekrany HD – chyba chodzi Ci o ekrany FullHD czyli 1080p, tak? Bo HD to 1280×720 and up czyli ludzie z ekranami 1280×720, 1280×1024, 1366×768, 1600×900 etc. oraz odwiedzający serwis na smartphonie ze średniej/wysokiej półki mają takie ekrany. Trudno mi uwierzyć, że popełniłeś taki błąd – ale tak samo trudno mi uwierzyć że 80% ludzi odwiedzających Arhn.eu ma ekrany niższej rozdzielczości.

    • Dark_Archon

      Masz rację, chodziło o Full HD. Nie wiem czemu zjadło mi „full”. Chodziło oczywiście o 1080p. Naniosłem stosowną poprawkę.

  • Piotr Tobolski

    Jest jeszcze jedna kwestia. Domyślam się, że większość widzów ogląda jednak filmy na YouTube, a nie tutaj. Wydaje mi się, że YouTube przy filmach 4K dopuszcza wyższy bitrate niż przy 1080p. Może warto nagrane 1080p upscalować i wrzucać jako 4K i wtedy widzowie będą mieli to 1080p (widoczne jako 4K) w wyższej jakości? 🙂

    • matticitt

      Tak.
      720p to 5Mb/s
      1080p to 8Mb/s – żal
      4k to ok 40Mb/s

      • Zgadzam się w zupełności sam wybieram 4K (na monitorze 1920×1200), gdy taka rozdzielczość jest dostępna. Rożnicę widać.
        Problem w tym, ze nadal niewiele osób będzie w stanie w ten sposób oglądać wideo ze względu na i przepustowość łącza i większe zapotrzebowanie na moc obliczeniową. Nie tal dawno z resztą miałem problem z takim oglądaniem wideo na którejś z przeglądarek i o ile mnie pamięć nie myli, było to Google Chrome. Potem widać coś poprawili.

        • matticitt

          Zawsze można wybrać 1440p jeśli 4K nie działa płynnie.

          • Ale nie wiem, czy to gra warta świeczki, bo różnica jest całkiem niewielka.

    • Dark_Archon

      Jest to jakaś opcja, ale wątpię, żeby była to gra warta świeczki. 🙂

  • matticitt

    I jeszcze kilka pytań/spostrzeżeń.

    1. 4K na YT wygląda jak prawdziwe 1080p (np z płyty Blu-Ray) więc nawet dla ludzi posiadających tylko monitory 1080p widoczna jest bardzo duża różnica. Serio, bitrate dla 1080p to jakiś skandal.
    2. Nagrywanie 4k, pisałeś, skończyło się 2fps w grach. No ok ale to na pewno z powodu procesora? Z mojego doświadczenia jest tak: (nagrywanie Frapsem)
    > 1080p na dysku 5400rpm (WD Green) – ok 15-20fps.
    > 1080p na dysku 7200rpm (WD Black) – stabilne 60fps
    > 5760×1080 (3x1080p) na dysku 7200rpm (WD Black) – około 5fps
    > 5760×1080 nagrywane na RAID SSD (2 dyski w RAID0) – stabilne 30. Możliwe nawet 60 w zależności od gry.

    Wydaje mi się zatem, że da się nagrywać 4k przy odpowiednio szybkim dysku. PS Mój proc to niepodkręcony i7-2600k więc w porównaniu do Twojego sporo słabszy.

    • Dark_Archon

      Napisałem też, że to wina procesora i, że nagrywałem w 30 fps z pomocą GPU. 🙂

  • Żeby przy 4K wideo nie zatrzymywało mi się na pierwszej klatce filmu to może i bym to oglądał, ale YT (albo i mój komputer który już dawno powinien dostać upgrade by grać w nowsze tytuły) nie pozwala mi na to.

  • Piotr

    .

  • Maćko

    Archon jak już mówiłeś o tych problemach z nagrywaniem… Przecież możesz nagrywać obraz monitora drugim komputerem przy pomocy nagrywarki do konsol.

    • Dark_Archon

      To nic nie zmieni. Nagrywarki do konsol nagrywają maksymalnie 1080p. 4K wymagałoby bardzo drogiej nagrywarki przemysłowej, o czym mowa w tekście. 🙂

      • Maćko

        Ano tak. Zapomniałem, że jest tu mowa o 4K

  • pawelcomp

    Zobaczyłem testowe wideo i mój komputer też zaczął dyszeć i klatkować. Na Youtube to nadaję się tylko do podbijania bitrate. Musimy poczekać do 8k których wersje testowe na targach technologii użytkowej już się pojawiają. A wtedy już będziemy mogli spróbować prawdziwego 4k na YT. Jak dla mnie na ten rok nie ma to przyszłości.